مرداد ۲۱, ۱۴۰۱

سرقت ادبی چیست؟

  • توسط علی حریرساز
  • آذر ۲۳, ۱۴۰۰
  • ۰
سرقت ادبی چیست؟

سرقت ادبی معادل واژه ی لاتین  plagiarism است.زمانی که یک فرد متن ،مقاله، ایده، اختراع ، محتوای سایت، نقاشی و هر چیزی را که مختص تلاش و فکر فرد دیگری است را با نام خود انتشار دهد و اسمی از صاحب اثر نبرد ، سرقت ادبی رخ داده است.سرقت ادبی می تواند شامل بخشی از کار یا تمامی آن باشد.سارق ادبی می تواند محتوا را تغییر داده و از آن به نام خود استفاده کند. بنابراین نتیجه می گیریم تشابهاتی هرچند مختصر و یا حتی طولانی در متن مقالات یا هر نوع محتوایی که مختص فرد دیگری است جزیی از سرقت ادبی محسوب می شود.این تشابهات هرچند مختصر حتی اگر به صورت غیر عمدی نیز صورت بگیرد باز هم سرقت ادبی است.

سرقت ادبی شامل : سرقت ادبی عمدی و سرقت ادبی غیر عمدی میشود.

تاریخچه سرقت ادبی

شاعر رومی به نام )مارکوس واریوس مارتیلیوس) در سده های نخست میلادی بود که افرادی شعر هایش را با نام خود منتشر می کردند و او لقب غارتگر یا plagiarism را به آن ها می داد. در دوران گذشته به دلیل کم بودن تعداد نویسندگان ، در صورتی که سرقت ادبی رخ می داد به راحتی قابل تشخیص بود و جلوگیری از سرقت ادبی کار دشواری نبود.

بیشتر بخوانید : کتاب صوتی چیست؟

سرقت ادبی انواع مختلفی دارد که در این بخش به آن ها می پردازیم.

  • سرقت ادبی منابع: اگر پژوهشگر محتوا و مقاله ی خود را به منابعی اشتباه ارجاع دهد سرقت ادبی منابع رخ می دهد. اگر مطلب و متن را به منبعی که اصلا وجود ندارد نیز ارجاع دهیم جزیی از سرقت ادبی است. استفاده از دو منبع ولی ذکر نام یکی از آن ها و دستکاری اطلاعات منبع نیز سرقت ادبی است.
  • سرقت ادبی همراه با بازنویسی: گاهی افراد محتوای ادبی و متن فرد دیگری را با تغییرات واژگان و اطلاعات با نام خود ثبت می کنند ، به این نوع دستکاری متن نیز سرقت ادبی می گویند.
  • سرقت ادبی جهانی: اگر فردی را برای نوشتن مقاله و محتوا به کار بگیریم و مطالب را با نام خود انتشار دهیم ، سرقت ادبی جهانی انجام داده ایم.
  • سرقت ادبی مستقیم: اگر اثر فردی دیگر را بدون ایجاد تغییر و به همان شکل که بوده با نام خود نشر دهیم سرقت ادبی مستقیم نام دارد.
  • سرقت ادبی موزاییکی: سرقت ادبی موزاییکی بسیار پیچیده است. به این صورت است که فردی بخشی از محتوای ادبی فرد دیگر را با محتوای ادبی خود تلفیق کرده به گونه ای که تفکیک آن کار دشواری است.
  • سرقت ادبی ایده: استفاده از ایده های دیگران بدون کم و کاست برای تولید محتوا و مقاله سرقت ادبی است. اما ایده گرفتن از نظرات و محتوای علمی دیگران برای خلق اثر تازه ی خود جرم نیست.
  • سرقت ادبی تصادفی: این نوع سرقت زمانی است که فرد بدون اینکه اطلاع داشته باشد از اثر دیگری استفاده می کند ، در واقع سهل انگاری سبب شده تا این سرقت رخ بدهد. اما باید بدانید فرقی نمی کند که اطلاع نداشتید در هر صورت استفاده از اثر دیگری سرقت ادبی است.
  • سایه نویسی: در صورتی که فردی را برای نویسندگی به کار بگیریم تا اثرات او را به نام خود ثبت کنیم سرقت ادبی از نوع سایه نویسی انجام داده ایم.

سرقت ادبی چیست؟

سرقت ادبی از خود یا self plagiarism

اگر از آثار قبلی خود نیز بدون ذکر نام منبع استفاده کنیم نیز سرقت ادبی انجام داده ایم.برای استفاده از آثار قبلی باید به گونه ای رفتار کنیم که انگار از اثر فرد دیگری میخواهیم استفاده کنیم و حتما منبع آن را قرار دهیم.مراقب این نوع سرقت باشید چون اگر دچار سرقت ادبی از خود شوید در موسسات علمی و دانشگاهی ممکن است دچار مشکل شوید.

سرقت ادبی محتوا

همان طور که در مطالب گذشته گفتیم ، استفاده از نقاشی، عکس، موسیقی ، ویدئو و… که اختصاص به فرد دیگری دارد بدون ذکر منبع آن نیز سرقت ادبی محتوا است.استفاده از این موارد بدون اجازه ی صاحب اثر نوعی سرقت است.

چاپ کتاب

چرا سرقت ادبی ابعاد منفی دارد؟

سرقت ادبی می تواند زندگی شخصی و حرفه ای شما را تحت تاثیر قرار دهد.سرقت ادبی تجاوز به حریم ، تفکر و ضایع کردن حقوق فرد صاحب اثر است و جدای از ضرر های دیگر روحیه ی شخصی که آثارش به سرقت رفته نیز تا مدت ها خدشه دار می شود.

سرقت ادبی را چگونه تشخیص دهیم؟

در پاسخ به این سوال باید گفت امروزه سایت ها و نرم افزارهای مختلفی وجود دارد تا با استفاده از آن ها وجود سرقت ادبی در آثار و مقالات خود را به راحتی تشخیص دهید.گاهی این نرم افزار ها با پرداخت مبلغی آماده ی خدمت رسانی به شما هستند.این نرم افزار ها ممکن است درصدی خطا نیز داشته باشند اما نسبتا قابل اعتماد تر می باشند.

آیا سرقت ادبی تا حدودی قابل قبول است؟

سرقت ادبی تحت هیچ عنوان قابل قبول نیست ، حتی یک جمله.تشابه متنی با سرقت ادبی تفاوت دارد.نرم افزار ها نیز درصد تشابه متن را نمایش می دهند و نه سرقت ادبی را .

سرقت ادبی چیست؟

مجازات سرقت ادبی

اگر بخشی یا تمام قسمت های اثر دیگری را با نام خود ثبت کند ، طبق ماده ۲۳ قانون حمایت از حقوق مولفان از ۶ماه تا۳ سال به حبس تآدیبی محکوم خواهد شد.در دانشگاه ها نیز در صورتی که سرقت علمی رخ دهد ممکن است شخص حتی از دانشگاه نیز اخراج گردد.

بیشتر بخوانید : معرفی نکات کاربردی برای افزایش تمرکز در مطالعه

برای اینکه مرتکب سرقت ادبی نشوید به این توصیه ها دقت کنید:

  • از نقل قول استفاده کنید و در  متن ذکر کنید که قصد سرقت ادبی ندارید.
  • به ذکر منابع و استناد دهی ها دقت کنید.
  • در صورت بهره برداری از ایده دیگران به صورت اصولی آن را باز نویسی کنید.

در آخر

سرقت ادبی موضوعی خوشایند برای صاحب اثر نیست ، زیرا او مدت ها برای خلق اثر خود تلاش نموده  بنابراین بسیار حساس است. پس بهتر است برای حفظ محتوای خود نظارت کافی بر روی بخش های مختلف آن داشته باشید.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.